Ηχητικά περιβάλλοντα της Αθήνας (t-ήχος)

Καταγραφές και δράσεις

Η συμμετοχή στις καταγραφές, τις συζητήσεις με τους κατοίκους και τις δράσεις στο δημόσιο χώρο της πόλης σχετικά με τη διερεύνηση ηχοτοπίων της Αθήνας (project "t-ήχος") είναι ανοιχτή και είναι ευπρόσδεκτοι όσοι επιθυμούν να συμβάλλουν με τις απόψεις και τις ιδέες τους.

Μπορείτε να ενημερώνεστε για τις καταγραφές και τις δράσεις που θα πραγματοποιούνται σταδιακά (Μάιος-Αύγουστος 2008) από τα news.

Όλο το υλικό από τις καταγραφές και τις δράσεις θα αποτυπωθεί σε ένα ψηφιακό χάρτη, όπου θα σωρευθούν εικόνες, κείμενα και ήχοι από διαφορετικά αστικά σημεία. Ο χάρτης, που θα βρίσκεται στο reconstruction.gr, θα παρουσιαστεί επίσης στο εργαστήριο «t-ηχοποιίας» στο πλαίσιο του προγράμματος Ά-κτιστο/Unbuilt στο οποίο η Κοινότητα Ανοικοδόμησης συμμετέχει (9-9-2008). Όλοι οι επισκέπτες της ιστοσελίδας και του εργαστηρίου θα έχουν τη δυνατότητα να εμπλουτίσουν τον ψηφιακό χάρτη στέλνοντας ηχητικό ή οπτικό υλικό που έχουν οι ίδιοι καταγράψει από την πόλη της Αθήνας.


Δράσεις

(1)
Graffiti εγρήγορσης
Διαδρομές ήχου μέσα στην πόλη

Ο Μπένγιαμιν λέει πως «το να μην μπορείς να προσανατολιστείς σε μια πόλη δεν σημαίνει και πολλά πράγματα. Το να χαθείς, όμως, περιπλανώμενος σε μια πόλη, όπως χάνεσαι σε ένα δάσος απαιτεί εκπαίδευση». Δεν μετακινούμαστε μέσα στην πόλη μόνο για να μεταφέρομαστε απ’ το ένα μέρος στο άλλο (αφετηρία-προορισμός), αλλά συχνά μόνο για τη χαρά του να περιπλανιόμαστε, να περιηγούμαστε στο κάθε εν δυνάμει «αξιοθέατο» που θα αναδειχθεί συμπτωματικά στην πορεία μας. Αλλά γιατί μόνο αξιοθέατο, γιατί όχι και «αξιάκουστο»; Η περιπλάνηση αισθητηριακά αγγίζει περισσότερο τα μάτια, μετά την ακοή, μετά την όσφρηση. Με ποιο κριτήριο κάποιος ακολουθεί μια διαδρομή; Για κάτι που είδε; Για κάτι που άκουσε; Για κάτι που οσφράνθηκε;

Η συγκεκριμένη δράση αφορά τη διασπορά graffiti εγρήγορσης στον αστικό ιστό. Τα graffiti θα αποτυπώνουν κωδικοποιημένα την ένταση του ήχου στο συγκεκριμένο αστικό σημείο, η οποία θα έχει καταμετρηθεί με ντεσιμπελόμετρο σε τρεις διαφορετικές χρονικές ζώνες της ημέρας (8:00-10:00, 14:00-16:00, 22:00-24:00). Οι καταγραφές αυτές θα γίνονται in situ μέσα από συστηματικές διαδρομές σε περιοχές που θα επιλέξουν οι ομάδες που θα δουλεύουν στην πόλη. Η σηματοδότηση όλων των διασταυρώσεων μιας γειτονιάς, για παράδειγμα των Εξάρχειων, ακολουθώντας την καθημερινή πορεία μόνιμων και περαστικών κατοίκων, σχεδιάζει μια πορεία ήχου μέσα στην πόλη.

Σκοπός, επομένως, αυτών των σημάτων εγρήγορσης θα είναι η ίδια η πορεία, μια πορεία που θα αναζητήσει κάποιος προς την όχληση ή προς την ησυχία. Η τελική αποτύπωση όλων των διαδρομών σε χάρτες που θα κολληθούν σε διάφορα σημεία της πόλης (και στον ψηφιακό χάρτη ήχου), θα προτρέπει τους κατοίκους της πόλης να βιώσουν με διαφορετικό τρόπο διαδρομές υψηλής ή χαμηλής ηχητικής στάθμης και σημεία-περάσματα της περιοχής τους και να ανακαλύψουν την πολυπλοκότητα των αστικών ηχοτοπίων.


(2)
Ηχητικά οδικά σήματα που σχεδιάζονται συμμετοχικά

Κατά τη διάρκεια των καταγραφών της έντασης του ήχου, οι ομάδες θα προτρέπουν τους κατοίκους να εμπλακούν στο σχεδιασμό οδικών σημάτων που θα αφορούν συμπεριφορές κατοίκων, οδηγών ή περαστικών που δημιουργούν ηχητικές ανισορροπίες.

Με ερωτήσεις και εικόνες από ήδη υπάρχοντα σήματα που αφορούν σε ηχητικά ερεθίσματα, οι ομάδες θα συζητούν με κατοίκους, εργαζόμενους και επισκέπτες της περιοχής για ζητήματα που σχετίζονται με το ηχητικό περιβάλλον στο οποίο ζουν και τις επιδράσεις του στην καθημερινή τους συμβίωση, θα καταγράφουν τις ιδέες τους και απόψεις τους για το σχεδιασμό νέων οδικών ηχητικών σημάτων και θα τους προσκαλούν στο εργαστήριο «t-ηχοποιίας», όπου θα μπορούν, εν τέλει, να συμμετέχουν στις συζητήσεις για τα αποτελέσματα της έρευνας και των καταγραφών.

Αφού συνδιαμορφωθούν, τα «οδικά» αυτά σήματα θα τοποθετηθούν στα ανάλογα μέρη.


(3)
Rechurch. Ηχητική συνάθροιση

Πεδίο έρευνας και ηχητικής καταγραφής αποτελούν λατρευτικοί χώροι στην Αθήνα: Χριστιανών Ορθόδοξων (Ελλήνων, Ρώσων), Καθολικών (Νεο-Ευαγγελιστών Κινέζων, Αγγλικανών Ευαγγελιστών, Αφρικανών, Gospel Ευαγγελιστών), Μουσουλμάνων, Εβραίων, Ινδουιστών, Κοπτορθόδοξων, Μαροκινών, Βουδιστών κ.α.

Το “rechurch” αποτυπώνει ηχοτοπία από διαφορετικούς χώρους λατρείας μέσα στην Αθήνα, συνθέτοντας σε ένα ενιαίο πλαίσιο τους ήχους καθαυτούς με την πρόσληψη και κατανόησή τους σε ένα πολιτισμικό σύστημα. Ηχογραφώντας πυκνές ηχητικές υφές (αναπνοές, θορύβους, ομιλίες, ύμνους, ψαλμωδίες, τραγούδια, κ.λπ.), από τις επισκέψεις σε επίσημους ή άτυπους λατρευτικούς χώρους κατασκευάζεται ένα ηχητικό δίκτυο που συνδέει τα διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα, τα οποία συμβιώνουν μέσα στην πόλη. Οι ήχοι που συλλέγονται αποτελούν το ηχητικό σημαίνον της “έτερης” ταυτότητας. Ενδιαφέρει ιδιαίτερα η έννοια της αλληλοεπικάλυψης (lift-up-over-sounding), της επισυσσώρευσης πολιτισμικών πλαισίων, όχι σε μια βάση αθροιστική, αλλά σε μια προσπάθεια διερεύνησης των αντιφάσεων μα και των κοινών τόπων της συνύπαρξης.

Το ηχητικό υλικό των καταγραφών από λατρευτικούς χώρους θα παρουσιαστεί ως ηχητική εγκατάσταση με τον τίτλο “Rechurch. Ηχητική συνάθροιση”: Σε έναν ελεγχόμενο (ηχομονωμένο και υποφωτισμένο) χώρο, οι επισκέπτες θα μπορούν να μοιραστούν την εμπειρία οικείων και αλλότριων ήχων, οι οποίοι θα πολλαπλασιάζονται, θα μειώνονται ή θα σωπαίνουν ανάλογα με την παρουσία των ανθρώπων. Ενδιαφέρει ιδιαίτερα η ανάδειξη της σιωπής ως πολιτισμική πρακτική με ευρύτερες επικοινωνιακές, συμβολικές και πολιτικές συνιστώσες σε καταστάσεις κινδύνου, μεθοριακότητας, ιερότητας και απροσδιόριστων κοινωνικών σχέσεων.


(4)
elaionas.wav
Ηχητική αποθήκη

Πεδίο έρευνας αποτελεί η ηχητική καταγραφή βιομηχανικών ήχων και σχετικών περιβαλλόντων υψηλής ακουστικής στάθμης από την περιοχή του Ελαιώνα, που αποτελεί μια κεντρική χωροταξικά αλλά κοινωνικά περιφερειακή και διαχωρισμένη ζώνη της πόλης.

Ο Ελαιώνας θεωρείται ζώνη υψηλών επιπέδων θορύβου και καυσαερίων και έχει καταγραφεί ότι στην περιοχή εργάζονται 50.000 άνθρωποι σε 2.400 βιομηχανίες-βιοτεχνίες, επιχειρήσεις και πρακτορεία και ζουν μόνιμα 5.000 κάτοικοι.

Οι ηχητικές καταγραφές θα πραγματοποιούνται με περιπλανήσεις στο χώρο οι οποίες θα διαρκούν από λίγες ώρες έως και μια συνεχόμενη ημέρα. Κατά τη διάρκεια των περιπλανήσεων οι ομάδες που θα δουλεύουν στην περιοχή θα καταγράφουν ταυτόχρονα και τις απόψεις των εργαζόμενων και των κατοίκων σχετικά με τις ανισορροπίες του ηχητικού περιβάλλοντος και τις επιδράσεις τους.

Το υλικό από τις ηχητικές καταγραφές θα μεταφερθεί και θα αναπαραχθεί με μεγάλη ένταση έξω από χώρους μαζικής κατανάλωσης (πολυκαταστήματα, mall κ.α.)

Στόχος της δράσης είναι να δηλώσει τις αλλαγές που επίκεινται στην περιοχή του Ελαιώνα με το κτίσιμο αντίστοιχων χώρων κατανάλωσης εμπορεύσιμων προϊόντων.

Ταυτόχρονα, επιδιώκεται η επανασύνδεση του τελικού προϊόντος με τη διαδικασία που το παρήγαγε, η υπενθύμιση δηλαδή αυτού που έχει λησμονηθεί, της ροής του πράττειν και η συνακόλουθη εναντίωση στο φετιχισμό του πράγματος που οδηγεί στη φετιχοποίηση των ανθρώπινων σχέσεων και στον κατακερματισμό του «εμείς».

Κοινότητα Ανοικοδόμησης

Φωτογραφίες
Πάνω: Τρίτη 22.04.2008, καταγραφή έντασης ήχου στα Εξάρχεια (ώρα 22:00-24:00).

Κάτω: Η πρώτη περιπλάνηση στον ελαιώνα έγινε στις 25 Μαρτίου 2008 με στόχο κυρίως την εξοικείωση μας με την περιοχή.